ดนตรีของชีวิต editor  

ดนตรีคืออะไร มีผลต่อมนุยษ์เราอย่างไร

ดนตรีคืออะไร

ดนตรีคืออะไร เชื่อว่าใครๆหลายคนนั้นต้องเคยตั้งคำถามว่า ดนตรีที่อยู่กับเรามาตั้งแต่อดีตจนถึงในปัจจุบันนั้น มีที่มายังไง คืออะไร และมีผลต่อมนุยษ์อย่างไรบ้าง ดังนั้นวันนี้เราเลยมีคำตอบมาให้ และจะมาพูดถึง ดนตรีและเข้าถึงดนตรีแต่ละประเภทให้ลึกกว่านี้กันค่ะ

ดนตรีคืออะไร ? มาหาคำตอบกัน  

ดนตรี คือ หนึ่งในความงามที่มนุยษ์สร้างสรรค์ขึ้นมา ซึ่งทั้งศาตร์และศิลป์ผสมผสานรวมกัน ซึ่งเป็นส่วนช่วยทำให้มนุยษืนั้นมีความสุข สนุกสานรื่นเริง รู้สึกผ่อนคลาย จากความตึงเครียดนานาประการ และยังเป็นเครื่องมือขัดเกลาจิตใจมนุยษ์ ทำให้เกิดความรู้สึกเบิกบาน และเป็นส่วนนึงในเรื่องของการดำรงชีวิตของมนุยษ์ตั้งแต่เกิดมา จนกระทั่งตายจากไป ดนตรีล้วนมีความเกี่ยวข้องอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

ดนตรีคืออะไร

การสื่อสารทางอารมณ์

ดนตรี จัดเป็นศิลปะที่มีความงดงามอีกประการหนึ่ง ซึ่บงใช้เสียงเป็นสื่อกลางในการถ่ายทอดอารมณ์ รมทั้งความรู้สึกต่างๆ ไปสู่ผู้ฟัง ก่อให้เกิดอารมณ์ต่างๆ สำหรับมนยษ์แล้ว ไม่ว่าจะเป็นชนชาติไหน หรือพูกภาษาใดก็สามารถรับรู้การสื่อสารของดนตรีได้ด้วยการใช้เสียงเป็นสื่อกลาง

สำหรับคำว่า ดนตรี จัดเป็นคำที่มีความหมายกว้างมาก อีกทั้งยังเต็มไปด้วยหลากหลาย จึงมีการนำดนตรีไปใช้ในการประกอบกิจกรรมต่างๆ ที่มนุยษ์ต่างคุ้นเคยกันดีเช่น ใช้ในการประกอบ MV ใช้ในการประกอบงานพิธีต่างๆ เป็นต้น โดยดนตรีสามารถนำไปเป็นรากฐานในการสร้างอารมณ์ รวมทั้งคุณลักษณะต่างๆ ของในแต่ละฉากได้ นอกจากนี้ในส่วนของพิธีกรรมทางศาสนา ก็ได้มีการนำดนตรีเข้าไปร่วมด้วยจึงก่อให้เกิดความขลัง น่าเชื่อถือ และเกิดความศรัทธาขึ้นมา ในบางครั้งมนุยษ์ก็ใช้ดนตรีแยดประเภทของมนุยษืให้เห็นภาพได้อย่างชัดเจนมากขึ้นเช่น วัยรุ่นตามสถานบันเทิง ก็จะชอบฟังเพลงจังหวะสนุกๆ วัยรุ่นตามชนบทชอบฟังเพลง เพื่อชีวิต เพลงลูกทุ่ง นั้นเอง 

ดนตรีกับกิจกรรมของมนุยษ์

ดนตรีคืออะไร

มนุยษ์ ใช้ดนตรีเป็นปัจจัยกระตุ้นในการดำเนินกิจกรรมต่างๆ เช่น ขับรถ เรียน  ออกกำลังกาย เป็นต้น ก่อให้เกิดเป็นความผูกพันแยกกันไม่ขาด โดยก่อนจะมาเป็นดนตรีนานาชนิด ให้ทุกคนได้ฟัง ณ ปัจจันนี้มนุยษ์ได้คิดค้น พัฒนา ปรับปรุงเปลี่ยนแปลงมานานแล้ว เป็นเวลาไม่ต่ำกว่าพันปี เพราะฉะนั้นดนตรีจึงเป็นสิ่งหนึ่งที่มีค่า และอยู่คู่กับมนุยษ์มาอย่างยาวนานแล้ว

อย่างไรก็ตามมีดนตรีประเภทหนึ่งซึ่งมีความแตกต่างจากดนตรีประเภทอื่นๆ คือ ต้องใช้ทั้งสติปัญญาสมาธิ รวมทั้งความตั้งใจในการรับฟังในระดับสูง และดนตรีประเภทนี้ คือ ดนตรีคลาสสิก ส่วนใหญ่แล้ว มนุยษ์จำนวนมากเลือกฟังดนตรีประเภทนี้ เพราะความพึงพอใจส่วนตัว โดยไม่มีเหตุผลใด

อย่างไรก็ตามยังมีมนุยษ์จำนวนมาก มักไม่เข้าใจว่าดนตรีนั้นมีความสำคัญอย่างไร อีกทั้งยังมองอีกว่าดนตรีจะมีค่าอย่างไรในเมื่อไม่อาจใช้ทำอะไรได้เลย สำหรับคำตอบนี้ คือ ดนตรีเป็นการสื่อสารประเภทหนึ่งที่เป็นนามธรรม ตามปกติทั่วไปแล้วมนุยษ์ส่วนใหญ่ จะมีความเข้าใจว่าสิ่งใดสำคัญ ก็อันเนื่องมาจากจำเป็นต้องใช้งานมันจริงๆ ในรูปธรรม หากแต่ทางด้านดนตรีรวมทั้งงานอื่นๆ เช่น ภาพเขียน รูปปั้น บทกวี วรรณคดี และอื่นๆ มีเพียงคนที่รักจริงๆ เท่านั้น ที่เข้าใจ

เหตุผลที่มนุยษ์ต้องสร้างสิ่งเหล่านี้ขึ้นมา เป็นเพราะการประเมินคุณค่า ที่มาจากสติปัญหารวมทั้งความพึงพอใจของคนๆ นั้น หากแต่ความพึงพอใจที่กล่าวมานั้นมีมาตราฐานบนการวัดอย่างไร ถึงแม้ว่าจะมีทฤษฏีที่น่าสนใจออกมามากมาย แต่สิ่งหนึ่งที่มีความแน่นอนที่สุด ก็คือ การแสดงออกถึงเรื่องนามธรรมเหล่านี้ เป็นสิ่งที่แยกมนุยษ์ให้แตกต่างจากสัตว์โลกทั่วไป เนื่องจากสัตว์ไม่มีดนตรี อีกทั้งไม่มีความงามทางศิลป์

และมนุยษ์ยังคงมีความแตกต่างจากสัตว์ในเรื่อง การดำรงอยู่ และ การดำรงชีวิต เพราะมนุยษ์ไม่ต้องการเพียงแค่ดำรงชีวิตอยู่เท่านั้น หากแต่มนุยษ์ยังมีความต้องการด้านอื่นๆอีกมากมาย เช่น อยากมีเงินทองมากขึ้น อยากมีบ้าน อยากขับรถเก๋ง เป็นต้น สรุปแล้วก็คือ อยากมีความเป็นอยู่ที่สุขสบาย อีกทั้งยังมีพร้อมทุกสิ่งอำนวยความสะดวกมากขึ้น หากแต่สัตว์ไม่ต้องการอยากจะได้เช่นเดียวกับความต้องการมนุยษ์

ประเภทของดนตรี 

การแบ่งแยกประเภทดนตรีและเครื่องดนตรีของกลุ่มเชื้อชาติต่างๆ ของโลกในภาพรวม ซึ่งมีลักษณะ และ รูปแบบที่แตกต่างกันไปในแต่ละท้องถิ่น อย่างไรก็ตามเราสามารถแบ่งแยกประเภทของดนตรีในแต่ละวัฒนธรรมออกได้คือ ดนตรีศิลป์ ดนตรีพื้นบ้าน และดนตรีสมัยนิยม

ดนตรีศิลป์ ( Arts Music )

ดนตรีศิลป์

ดนตรีศิลป์ เป็นดนตรีที่ประพันธ์ขึ้นอย่างมีระเบียบแบบแผน โดยผู้ประพันธ์มีความตั้งใจ และได้ศึกษาดนตรีอย่างลึกซึ้ง ดนตรีประเภทนี้เป็นการสร้างสรรค์ขึ้นเพื่อให้เห็นถึงความสวยงามของศิลปะดนตรีซึ่งเป็น โสตศิลป์ และ ดนตรีที่ประพันธ์ขึ้นเพื่อการฟังอย่างมีอรรถรสเพียงอย่างเดียว ไม่ได้นำไปประกอบกิจกรรมอื่นๆ แต่อย่างใด เช่นดนตรีในวัฒนธรรมตะวันตก เรียกว่า Western Arts Music หรือที่ทราบกันว่าในนามว่าดนตรีคลาสสิค ซึ่งมีรูปแบบและการพัฒนาที่แตกต่างกันไปในแต่ละยุคสมัย สำหรับในวัฒนธรรมอื่นๆ ดนตรีประเภทนี้รวมถึงดนตรีประจำชาติที่เรียกว่า Traditional Music ซึ่งเป็นดนตรีที่ประพันธ์ขึ้นอย่างมีระเบียบแบบแผนเช่นกัน โดยแสดงถึงอารยธรรม และ เอกลักษณ์ของแต่ละเชื้อชาติ อาจเป็นดนตรีที่ใช้บรรเลงในราชสำนักหรือดนตรีที่ใช้บรรเลงในการฟัง เช่น ดนตรีกางางุในราชสำนักของญี่ปุ่น ดนตรีฮินดูสถาน และ ดนตรีกานาตักของอินเดีย ดนตรีกาเมลันของอินโดนีเซีย ดนตรีไทยเดิมของไทย เป็นต้น 

พื้นบ้าน

ดนตรีพื้นบ้าน ลักษณะของดนตรีพื้นบ้าน คือ ดนตรีที่มีแต่ดั้งเดิมในทุกกลุ่มวัฒนธรรมทั่วโลก แม้แต่ในประเทศเดียวกันอาจจะมีดนตรีพื้นบ้านที่จ่างกันออกไปตามแต่ละท้องถิ่น ดนตรีพื้นบ้านมีลักษณะ ดังนี้

  1. บทเพลงต่างๆไม่ว่าจะเป้นวิธีการบรรเลง วิธีการขับร้อง มักจะได้รับการถ่ายทอดด้วยปาก โดยไม่มีการบันทึกโน๊ตที่ลายลักษณ์อักษร
  2. เพลงพื้นบ้านมักเป็นเพลงที่ใช้ประกอบพิธีกรรมต่างๆ มิได้แต่งขึ้นมาเพื่อการฟังอย่างเดียว หรือเพื่อให้รู้สึกถึงศิลปะของดนตรีเป็นสิ่งสำคัญ ตัวอย่างเช่น เพลงกล่อมเด็กแต่งขึ้นมาเพื่อต้องการใช้ร้องกล่อมเด็กนอนหลับ เพลงเกี่ยวข้าว แต่งขึ้นเพื่อการรื่นเริงหลังการเสร็จภารกิจเทศกาลเกี่ยวข้าว เป็นต้น 
  3. เพลงพื้นบ้านจะไม่มีการซับซ้อนในเรื่องของการประพันธ์ ส่วนมากจะมีทำนองหลักในเพลงเพียงนำนองเดียว หรือ ไม่กี่ทำนอง โดยการบรรเลงทำนองเดิมรวมทั้งจังหวะ ทำนองที่ซ้ำไปซ้ำมา แต่อาจจะมีการเปลี่ยนแปลงเนื้อร้องบ้าง
  4. ลักษณะของทำนองและจังหวะของเพลงพื้นบ้านจะเป็นไปตามลักษณะของกิจกรรม หรือ การละเล่น เช่น เพลงกล่อมเด็กนั้นจะมีทำนองที่เรียบง่าย วงบ เยือกเย็น มีจังหวะที่ช้า เพราะจุดมุ่งหมายของเพลงต้องการให้เด็กผ่อนคลายและหลับไหลในมี่สุด ซึ่งตรงกันข้ามกับเพลงเต้นรำที่มีทำนองและจังหวะสนุกสานเร้าใจ เพราะต้องการให้ทุกคนออกมาร่ายรำเพื่อความครึกครื่น
  5. ลีลาการร้องเพลงพื้นบ้าน มักเป็นโดยธรรมชาติ โดยไม่ได้เย้นในด้านคุณภาพของเสียงลีลาการ้องไม่ได้ใช้เทคนิคมากมายนัก โดยปกติเสียงที่ใช้ร้องเพลงพื้นเมืองไม่ว่าจะเป็นชาตใด ภาาาใด มักจะเป็นเสียงที่ออกจากลำคอ
  6. เครื่องดนตรีของเพลงพื้นบ้านมักจะเป็นเครื่องดนตรีที่ทำขึ้นเอง และมีลักษณะเฉพาะของท้องถิ่นนั้น โดยใช้วัสดุที่หาได้ในท้องถิ่นนั้นๆ ซึ่งอาจจะมีความไม่ได้ดนตรีพื้นเมืองตามที่เราได้ยินได้ชม หรือของชนเผ่าใดภาษาใด ตัวอย่างเช่น ดนตรีพื้นเมืองของชาวอีสานจะมีแคนโปงลาง ทางภาคเหนือจะมี ซึง และ สะลอ เป็นต้น ดนตรีพื้นบ้านจะพบได้ในทุกกลุ่มชนชาติพันธุ์ต่างๆทั่วโลก ปัจจุบันได้มีการอนุรักษ์ และ ศึกษาเก็บรวบรวมไว้ เนื่องจากเป็นวัฒนธรมอย่างหนึ่งที่แสดงเห็นถึงภูมิปัญญา และ เอกลักษณ์ของแต่ละเชื้อชาติ
สมัยนิยม

ดนตรีมัยนิยม ดนตรีที่ได้รับความนิยมในสังคมส่วนใหญ่ของกลุ่มชนชาตินั้นๆ ตามยุคตามสมัยนั้นๆ ซึ่งมีความหมายใกล้เคียงกันกับดนตรีประจำชาติที่เรียกว่า Traditinal Music เช่น ในสมัยราชกาลที่ 6 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ ดนตรีไทยเดิมซึ่งถือว่าเป็นดรตรีประจำชาติของประเทศไทยซึ่งได้รับความนิยมมาก เหล่าเชื้อพระวงศ์หรือเจ้านายชั้นสูงต้่งมีวงดนตรีไทยเป็นของตนเอง นักดนตรีล้วนมีความสามารถมากจนได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์ให้มีตำแหน่งทางราชการ หรือ วัฒนธรรมตะวันตก หากเราย้านเกลับไปในยุคคลาสสิคซึ่งอยู่ระหว่าง ค.ศ. 1750 – 1820 ดนตรีที่ประพันธ์ขึ้นอย่างมีระเบียบแบบแผนเพื่อการฟังโดยเฉพาะ ซึ่งมีอยู่หลากหลายรูปแบบ เช่น บทเพลงที่เรียกว่า คอนแชร์โตซิมโฟนีฯ ซึ่งบรรเลงโดยวงดนตรีขนาดใหญ่ที่เรียกว่า วงออร์เคสตร้า นั้นได้รับความนิยมมาก มีผู้ประพันธ์เพลงที่มีความสามารถเกิดขึ้นมากมายในยุคสมัยนั้น ดังนั้นดนตรีลักษณะนี้จึงถือว่าเป็นดนตรีสมัยนิยมได้ในยุคนั้น นอกจจากนี้ดนตรีสมัยนิยมยังรวมไปถึงดนตรีที่ได้รับความนิยมเฉพาะกลุ่ม ซึ่งรวมถึงดนตรีพื้นบ้านอีกด้วย เช่น ในภาคอีสานของประเทศไทย วงโปงลางและหมอลำ ก็เป็นที่ยิยมในหมู่คนอีสาน หรือดนตรีรองเง็งก็ได้รับความนิยมในหมู่ชาวไทยมุสลิมที่อาศัยอยู่บริเวณภาคใต้ตองล่างของของประเทศไทย ในประเทศสหรัฐอเมริกาก็จะมีลักษณะแนวเพลงหลายๆแนวก็ได้รับความนิยมในกลุ่มคยที่แตกต่างกันไป เช่น แนวเพลงบลูส์ และ แจ๊ส ได้รับความนิยมในหมู่คนผิวดำ ราวๆช่วงต้นศตวรรษ ที่ 20 แนวเพลงคันทรีก็ได้รับความนิยมในหมู่คนที่อาศัยอยู่ในชนบท เป็นต้น 

สรุปความรู้ดนตรีคืออะไร มีผลต่อมนุยษ์เราอย่างไร 

ถือว่า ดนตรีนั้นมีความสำคัญต่อมนุยษ์มาอย่างยาวนาน โดยลักษณะดนตรีนั้นจะแตกต่างกันออกไปตามสภาพแวดล้อม จึงเกิดเป็นดนตรีหลากหลายประเภท และถือว่าดนตรีนั้นยังมีประโยชน์ต่อการใช้งานแต่ละสถานการณ์ ไม่เพียงแต่จะประพันธ์ขึ้นเพื่อฟัง หรือ ผ่อนคลายเพียงอย่างเดียว ยังสามารถนำไปใช้ประกอบพิธีกรรม หรือ กิจกรรมอื่นๆ อีกมากมาย ดังนั้นหากใครที่ยังสงสัยเกี่ยวกับดนตรี หวังว่าจะหายคลายทุกข้อสงสัย และหากใครที่เริ่มสนใจความรู้เกี่ยวกับดนนตรี ก็สามารถติดตามข้อมูลอื่นๆต่อได้เลย 

สนใจข้อมูลด้าน โสตศิลป์

บทความอื่นๆ